Main Menu

TH | EN

PLAY ROOM

  • Playroom - Sa-Buy Room
    Sa-Buy Room
    View: 523 Comment:
  • Playroom - Eat and Talk
    Eat and Talk
    View: 1651 Comment:

บ้านเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ ตำนานโคโลเนียน สาทร

25.01.2011

view: 3066
บ้านเจ้าพระยาศรีํธรรมาธิเบศ ตำนานโคโลเนียน สาทร

 

เรื่อง : กองบรรณาธิการ
ภาพ : สุภชัย รอดประจง

สปา10_copy.jpg
 

     แม้สถาปัตยกรรมสไตล์โมเดิร์นแผ่อิทธิพลเข้ามาในเมืองไทยตั้งแต่หลังยุคสงครามโลกครั้งที่ ๒ จนกลายเป็นกระแสหลัก ของงานออกแบบในทุกวันนี้ หากความนิยมดังกล่าวไม่สามารถบดบัง  สถาปัตยกรรมในยุคอาณานิคม หรือ โคโลเนียล ที่เคยรุ่งเรืองในยุคก่อนหน้าได้ สไตล์โคโลเนียล ยังถูกนำมาประยุกต์ใช้กับงานออกแบบร่วมสมัย

   
สปา5_copy.jpg สปา1_copy.jpg
   

     บ้านโคโลเนียล หลายแห่งถูกนำมาชุบชีวิตใหม่โดยคงความงามอย่างคลาสสิกซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของงานออกแบบแนวนี้เอาไว้ เช่น บ้านของเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร ณ สงขลา) ขุนนาง ๕ แผ่นดิน (๓๐ ตุลาคม ๒๔๒๘-๒๕ กันยายน ๒๕๑๙) อดีตประธานศาลฏีกา เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม และรัฐมนตรีหลายกระทรวง เคยดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา ประธานสภา  ผู้แทนราษฏร และดำรงตำแหน่งองคมนตรี ประธานองคมนตรีเจ้าพระยาคนสุดท้ายของประเทศไทย ในซอยศรีเวียง ย่านสีลม-สาธรถิ่นผู้ดีเก่าซึ่งถือเป็นศูนย์กลางของบ้านโคโลเนียล ที่ถูก อนุรักษ์คุณค่าสถาปัตยกรรมเดิมเอาไว้ และบูรณะให้กลับมามีชีวิตด้วยการประยุกต์มาเป็นสปาคลาสสิกชื่อ divana Virtue

 

 

     คุณพัฒนพงศ์ ราณุรักษ์ กรรมการบริหารของ บริษัท dvn International จำกัด เจ้าของสปาภายใต้ชื่อ divana และเป็นสถาปนิกผู้ปรับปรุงบ้านของเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ ที่มีอายุกว่า ๑๐๐ ปี บนพื้นที่ไร่เศษ ในซอยศรีเวียง เล่าถึงการปรับปรุงอาคารเก่าอายุกว่า ๑๐๐ ปี แห่งนี้ว่า โครงสร้างสถาปัตยกรรมเดิมของบ้านเป็นบ้านสไตล์โคโลเนียล ที่แผ่อิทธิพลเข้ามาในประเทศไทยตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๕ เป็นตึกสองชั้น ที่ปลูกอยู่กลางที่ดินขนาดไร่เศษ ตัวบ้านแบ่งพื้นที่ใช้สอยชั้นล่าง เป็นพื้นที่รับแขก ๑ ห้องนอน ๑ ห้องน้ำ และพื้นที่ระเบียงขนาดใหญ่ด้านหลัง ส่วนพื้นที่ชั้นบนแบ่งเป็น ๓ ห้องนอน ๒ ห้องน้ำ และราวระเบียงขนาดใหญ่

     
สปา6_copy.jpg สปา2_copy.jpg สปา9_copy.jpg
     

     ความเป็นโคโลเนียลของบ้านสะท้อนออกมาตั้งแต่ประตูทางเข้าที่ออกแบบงานแกะสลักตรงประตูเหล็กและเลือกใช้โทนสีครีม-เขียวแบบคลาสสิกตั้งแต่ประตูรั้ว เรื่อยไปถึงตัวตึกที่ออกแบบทางเข้าเป็นซุ้มโค้ง และมีการแกะสลักไม้ที่หน้าบัน บานประตู และโคมไฟ โทนสีหลักของบ้านเน้นความเรียบง่ายของสีขาวและสีครีม ทำให้บ้านดูโปร่งและโล่ง ในขณะที่พื้นที่ด้านหลังของบ้านมีเรือนพักของคนงาน ซึ่งเป็นสไตล์การออกแบบบ้านของคนในยุคโบราณ เมื่อคุณพัฒนพงศ์มีโอกาสได้เข้าไปคุยกับทายาทของเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ หลังจากรอคอยมานานเกือบ ๑๐ ปีจึงได้รับอนุญาต คุณพัฒนพงศ์ก็เริ่มเข้าไปปรับปรุงบ้านโดยยังคงยึดโครงสร้างและสถาปัตยกรรมเดิมไว้ทั้งหมด และเพิ่มเติมอาคารด้านข้าง โดยออกแบบให้สอดคล้องกับสถาปัตยกรรมหลักของตัวบ้านประธาน

   
สปา16_copy.jpg สปา15_copy.jpg
   

     คุณพัฒนพงศ์ เล่าถึงปัญหาและอุปสรรคในการปรับปรุงบ้านที่มีอายุมากกว่า ๑๐๐ ปีว่า ก่อนการปรับปรุงต้องเข้าไปตรวจสอบโครงสร้างทั้งหมด อย่างบ้านหลังนี้ระบบฐานรากของบ้านเป็นแบบใช้ไม้ซุงเข้าไปเสียบทำให้เมื่อดินยุบตัวบ้านก็จะยุบตามไป ทั้งหลัง ไม่เหมือนระบบฐานรากที่ใช้ระบบตอกเข็ม ที่ตัวบ้านจะ ไม่ทรุดไปตามดินที่ยุบตัวในส่วนของตัวบ้านที่มีเสาเข็มรองรับ รวมไปถึงปัญหาปูนกระเทาะ และระบบเสาคาน ฝาเพดาน ที่ใช้โครงสร้างเก่า

 

     เมื่อตรวจสภาพโดยรวมของบ้านแล้ว การปรับปรุงก็จะต้องระมัดระวังว่าตรงไหนเป็นจุดอ่อนไหวก็จะระมัดระวังเป็นพิเศษอย่างฝ้า เพดาน งานไม้แกะสลัก รวมไปถึงการวางระบบสาธารณูปโภคต่างๆ ในบ้าน เนื่องจากการปรับปรุงระบบสาธารณูปโภคจากบ้านมาเป็นสปา จำเป็นต้องวางระบบท่อน้ำและระบบไฟฟ้า ให้สอดคล้องกับความจำเป็นในการใช้งาน แต่ในขณะเดียวกันก็จะให้ความสำคัญมาก ๆ ว่า ระบบสาธารณูปโภคที่เพิ่มเติมเข้าไปจะไม่กระทบกับโครงสร้างหลักของบ้าน อย่างการวางท่อคุณพัฒนพงศ์ อธิบายว่า ถ้าวางท่อออกมาแล้วไปกระทบกับตัวบ้านก็จะต้องปรับระบบท่อใหม่ เพื่อให้ไม่กระทบกับโครงสร้างหลักของตัวบ้าน

 
สปา11_copy.jpg
 

     หนึ่งปีนับตั้งแต่เริ่มจนปรับปรุงเสร็จและเปิดให้บริการในเดือนกันยายนศกนี้ คุณพัฒนพงศ์ เล่าว่า ตอนที่ปรับปรุงบ้าน  ยึดโครงสร้างของสถาปัตยกรรมเดิมโดยยังคงความเป็นโคโลเนียล ในส่วนของสถาปัตยกรรม แต่มีการปรับปรุงพื้นที่ใช้สอยใหม่โดยเปลี่ยนโถงด้านหน้าให้เป็นส่วนต้อนรับและปรับปรุงพื้นที่ระเบียงให้เป็นพื้นที่ต้อนรับในแบบกึ่งภายในกึ่งภายนอก รวมถึงการปรับพื้นที่ภายในจากห้องนอน ๓ ห้องนอน ๒ ห้องน้ำชั้นบน และ ๑ ห้องรับแขก ๑ ห้องน้ำ และ ๑ ห้องนอนที่ชั้นล่าง เป็นห้องสำหรับทำสปาทรีทเม้นท์จำนวน ๕ ห้อง และห้องน้ำ ๖ ห้อง พร้อมกับเพิ่มห้องสปาทรีท เม้นท์อีก ๔ ห้องในพื้นที่ส่วนต่อขยาย พร้อมกับปรับพื้นที่สัญจรภายในบ้านเพื่อให้มีความเป็นส่วนตัวมากที่สุดสำหรับลูกค้าที่เข้ามาใช้บริการสปา ซึ่งการตกแต่งภายในคุณพัฒนพงศ์ ได้รับแรงบันดาลใจจาก นวนิยายสุดคลาสสิกของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เรื่อง ‘สี่แผ่นดิน’

 
สปา13_copy.jpg สปา12_copy.jpg
   

     คุณพัฒนพงศ์เล่าว่า จริง ๆ แล้วอยากที่จะออกแบบให้เหมือนกับบ้านของแม่พลอยที่อยู่ริมน้ำ แต่ไม่เข้ากับสถาปัตยกรรมเดิมของบ้านที่เป็นสไตล์โคโลเนียล ก็เลยเลือกที่จะตกแต่งภายในของบ้านให้เหมือนกับบ้านคุณเปรม (สามีแม่พลอย) ที่เป็นตึกสองชั้นเหมือนกัน โดยเลือกใช้โทนสีเดิมของบ้านคือสีขาว-ครีม โดยเพิ่มสีน้ำตาลของงานไม้เข้าไป และเลือกของตกแต่งภายในให้มีงานเครื่องเคลือบแบบจีน งานกระเบื้องเคลือบโบราณ รวมทั้งเลือกกระเบื้องปูพื้นลายโบราณ ผสมผสานเข้ากับงานไม้ที่มีลวดลายฉลุรูปทรงเรขาคณิตให้เข้ากับสถาปัตยกรรมเดิมของตัวบ้าน รวมถึงงานผ้าที่ตกแต่งภายในของบ้านที่เลือกใช้ผ้าฝ้ายสีขาว-น้ำเงิน และผ้าไหมสีขาว-ครีม-น้ำตาล ให้อารมณ์นิ่งและเย็นซึ่งสะท้อนบุคลิกของแม่พลอย เข้าไปในงานตกแต่งภายในของ divana Virtue

   
สปา8_copy.jpg สปา14_copy.jpg
   
     นอกจากงานสถาปัตยกรรมและการตกแต่งภายในแล้ว คุณพัฒนพงศ์และทีมงานยังให้ความสำคัญกับการจัดภูมิสถาปัตย์โดยรอบของบ้านให้สะท้อนความเป็นบ้านเจ้าพระยาเดิมโดยการจัดสวนให้เป็นชั้น ๆ เหมือนกับระเบียงเตี้ย ๆ กั้นแต่ละโซนจากรั้วมาถึงตัวบ้าน โดยคงต้นไม้เดิมที่ปลูกอยู่ในบ้านอาทิ ต้นพิกุล ต้นบุนนาค รวมไปถึงต้นหางนกยูง ผนวกเข้ากับงานกระถางต้นไม้ที่ประดับตามมุมต่างๆ ของสวนที่เลือกใช้กระถางเคลือบแบบจีน เพราะตีโจทย์ของการออกแบบสวนในแบบของเจ้าพระยาไทยในยุคสมัยนั้นว่าเป็นช่วงเวลาที่ประเทศไทยเริ่มมีการค้ากับจีน และได้รับอิทธิพลจากจีนในการตกแต่งบ้านและสวนที่ผสมผสานกลมกลืนจนกลายเป็นไทย โดยมีบ้านเป็นศูนย์กลางของการจัดวางภูมิสถาปัตย์โดยรอบ
   
สปา3_copy.jpg สปา4_copy.jpg
   

     โดยรอบอาคารที่คงความงามในแบบโคโลเนียล ท่ามกลางอาคารในสไตล์โมเดิร์นที่อยู่รายล้อมบนถนนสีลมและสาธร ความรู้สึก ณ จุดที่เห็น เหมือนกับนั่งไทม์แมชชีนย้อนกลับไปในยุคที่สถาปัตยกรรมสไตล์นี้เพิ่งเข้าสู่ดินแดนประเทศไทยเมื่อ ๑๐๐ กว่าปีที่ผ่านมา

   

นิตยสาร d&D Magazine
ประจำเดือนพฤศจิกายน 2554 หน้า 48-59

back
save to favorite

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.2555 บริษัท เอสซีจี เอ็กซพีเรียนซ์ จำกัด